( 1 ) خوش نيامد كه بر پيكر حمزه بنگرد . ميان ديگر شهيدان ايستاد و فرمود : خود گواه اين شهيدانم آنها را همچنان با خون و زخمهايشان بپيچيد كه هر مجروح كه در راه خدا مجروح شود روز قيامت از زخم او ماده‌اى بيرون مىريزد كه رنگش چون خون و بوى آن چون مشك است . هر كدام را كه بيشتر قرآن مىدانند زودتر در گور نهيد و دفن كنيد . عمرو بن عاصم كلابى از صالح مرّى ، از سليمان تيمى ، از ابو عثمان نهدى ، از ابو هريره نقل مىكند كه * چون حمزه شهيد شد پيامبر ( ص ) كنار پيكر او ايستاد و منظرى ديد كه هرگز چنان منظر دردناكى نديده بود و بر پيكر مثله شدهء حمزه نگريست و فرمود : رحمت خدا بر تو باد ، تا آنجا كه مىدانم بسيار رعايت پيوند خويشاوندى و كارهاى پسنديده مىكردى و اگر مسأله اندوه و غم ديگران كه پس از تو زنده‌اند نمىبود خوشحال مىشدم تو را به همين حال رها كنم تا آنكه خداوند تو را از ميان ارواح مختلف در محشر زنده كند و به خدا سوگند اين رفتار كه با تو كرده‌اند بر من بسيار دشوار است و به جاى تو هفتاد نفر از ايشان را مثله خواهم كرد . در همان حال كه پيامبر ( ص ) ايستاده بود خداوند آيات آخر سورهء نحل را نازل فرمود ( اگر عقوبت مىكنيد به همان اندازه كه عقوبت شده‌ايد عقوبت كنيد . . . تا آخر آيات ) . پيامبر ( ص ) كفاره سوگند خود را پرداخت و از آنچه اراده فرموده بود خوددارى و شكيبايى كرد . [ 1 ] احمد بن عبد الله بن يونس از ابو بكر بن عياش ، از يزيد ، از مقسم ، از ابن عباس نقل مىكند كه مىگفته است * روز جنگ احد چون حمزه شهيد شد صفيه كه نمىدانست چه بر سر حمزه آمده است به سراغ برادر آمد ، گويد : على ( ع ) و زبير را ديد . على ( ع ) به زبير گفت : موضوع را براى مادرت بگو . و زبير گفت : تو موضوع را براى عمه‌ات بگو ، گويد : صفيه به آن دو گفت : حمزه چه شده است ؟ و آن دو چنان وانمود كردند كه سخن او را نمىفهمند ، در اين هنگام پيامبر ( ص ) سر رسيد و فرمود : مىترسم صفيه از اندوه ديوانه شود . پس دست بر سينه عمه خود نهاد و برايش دعا كرد . در اين هنگام صفيه كلمهء انا لله و انا اليه راجعون را بر زبان آورد و گريست ، آن گاه پيامبر ( ص ) كنار جسد حمزه آمد و ايستاد و او را مثله كرده بودند . فرمود : اگر نه اين است كه زنها بى تابى مىكنند جسد حمزه را به همين حال رها مىكردم تا آنجا كه از چينه دان پرندگان و شكم درندگان برانگيخته شود ، در اين هنگام

--> [ 1 ] . آيات 126 تا 128 سورهء شانزدهم - نحل - شيخ طوسى در تبيان مىگويد : مسلمانان چنان گفتند كه هفتاد نفر را مثله خواهيم كرد نه پيامبر ( ص ) . رك : تبيان ، ج 6 ، چاپ نجف ، ص 440 . - م .